Jump to content
  • entries
    57
  • comments
    0
  • views
    27,822

İkinci Derece Fonksiyonlar


Doğuhan ELMA

211 views

İkinci derece fonksiyonlar veya karesel fonksiyonlar, matematikte temel olan bir polinom fonksiyon türüdür. Bir ikinci derece fonksiyonun genel formu şu şekildedir:

f(x) = ax^2 + bx + c

burada:

x değişkeni,

a, b ve c katsayılarıdır, ve

a ≠ 0 (eğer a eşit olsaydı 0, fonksiyon doğrusal olurdu, ikinci derece olmazdı).

Bir ikinci derece fonksiyonun grafiği bir paraboladır. Eğer katsayı a pozitifse, parabola yukarı doğru açılır, ve eğer a negatifse, aşağı doğru açılır. Parabolanın tepe noktası, fonksiyonun minimum veya maksimum değerini temsil eder, bu oryantasyona bağlıdır.

İkinci derece fonksiyonların birçok önemli özelliği ve uygulaması vardır. Farklı gerçek dünya durumlarını modellemek için kullanılabilirler, örneğin yer çekimi altında atılan bir cismin yörüngesi (hava direnci göz ardı edildiğinde), veya ekonomide bir firmanın kar maksimizasyon problemi.

İkinci derece fonksiyonların ana özellikleri şunları içerir:

Tepe Noktası: Fonksiyonun grafiğinin en yüksek veya en düşük noktası, parabolanın yukarı veya aşağı açılmasına bağlı olarak.

Simetri Ekseni: Tepe noktasından geçen, parabolayı iki ayna görüntüsüne bölen dikey bir çizgi.

Kökler veya Sıfırlar: Fonksiyonun x-eksenini kestiği veya dokunduğu x değerleri. Bunlar ax^2 + bx + c = 0 denkleminin çözümleridir.

Y-kesimi: Grafiğin y-eksenini kestiği nokta. Bu, x = 0 olduğunda fonksiyonun değeridir.

İkinci derece fonksiyonlar, çarpanlara ayırma, karesini tamamlama, ikinci derece formülünü kullanma veya çizim yapma gibi çeşitli yöntemlerle çözülebilir. İkinci derece formülü, özellikle, tüm ikinci derece denklemler için genel bir çözüm sağlar.

1.webp

Bir ikinci derece fonksiyonun maksimum ve minimum değerlerini belirlemek, genellikle fonksiyonun tepe noktasını bulmakla ilgilidir. Bir ikinci derece fonksiyon genellikle f(x) = ax^2 + bx + c şeklinde ifade edilir, burada a, b ve c katsayılardır.

Bir ikinci derece fonksiyonun grafiği bir parabola şeklindedir. Eğer a katsayısı pozitifse (a > 0), parabola yukarı açılır ve fonksiyonun minimum değeri parabolanın tepe noktasında bulunur. Eğer a katsayısı negatifse (a < 0), parabola aşağı açılır ve fonksiyonun maksimum değeri parabolanın tepe noktasında bulunur.

Parabolanın tepe noktasının x koordinatı, -b/2a formülü ile bulunur. Bu değeri fonksiyona yerine koyarak, tepe noktasının y koordinatını (yani fonksiyonun maksimum veya minimum değerini) bulabiliriz.

Örneğin, f(x) = 2x^2 + 3x - 2 fonksiyonunu ele alalım. Bu fonksiyonun tepe noktasının x koordinatı -b/2a = -3/(22) = -0.75'tir. Bu değeri fonksiyona yerine koyarak, tepe noktasının y koordinatını buluruz: f(-0.75) = 2(-0.75)^2 + 3*(-0.75) - 2 = -2.875. Bu durumda, fonksiyonun minimum değeri -2.875'tir.

import numpy as np
import matplotlib.pyplot as plt

# İkinci derece fonksiyon: f(x) = ax^2 + bx + c
def ikinci_derece_fonksiyon(a, b, c):
    return lambda x: a*x**2 + b*x + c

# Katsayıları tanımlayalım
a = 1
b = -2
c = 1

# Fonksiyonu tanımlayalım
f = ikinci_derece_fonksiyon(a, b, c)

# Fonksiyonun minimum değerini bulmak için
x_min = -b / (2*a)
y_min = f(x_min)

print(f"Fonksiyonun minimum değeri x = {x_min}, y = {y_min} noktasındadır.")

# Fonksiyonu çizdirelim
x = np.linspace(-10, 10, 400)
y = f(x)

plt.figure(figsize=(8, 6))
plt.plot(x, y, label="f(x) = ax^2 + bx + c")
plt.plot(x_min, y_min, 'ro')  # minimum nokta
plt.title("İkinci Derece Fonksiyon")
plt.xlabel("x")
plt.ylabel("f(x)")
plt.legend()
plt.grid(True)
plt.show()

Bu kod, belirli bir ikinci derece fonksiyonu çizer ve fonksiyonun minimum değerini belirler ve bu noktayı grafiğe kırmızı bir nokta olarak ekler. Fonksiyonun katsayıları (a, b ve c) kodun başında tanımlanır ve bunları istediğiniz değerlere değiştirebilirsiniz.

 

Bir ikinci derece fonksiyonun x- ve y-kesim noktalarını bulmak, genellikle fonksiyonun grafiğinin x ve y eksenleriyle kesiştiği noktaları belirlemek anlamına gelir. Bir ikinci derece fonksiyon genellikle f(x) = ax^2 + bx + c şeklinde ifade edilir, burada a, b ve c katsayılardır.

y-kesim noktası x = 0 olduğunda fonksiyonun aldığı değerdir. Bu, fonksiyonun y eksenini kestiği noktadır. Yani, y-kesim noktasını bulmak için x'in yerine 0 koyarız: f(0) = a0^2 + b0 + c = c. Dolayısıyla, y-kesim noktası (0, c)'dir.

x-kesim noktaları ise f(x) = 0 olduğunda x'in aldığı değerlerdir. Bu, fonksiyonun x eksenini kestiği noktalardır. X-kesim noktalarını bulmak için ikinci derece denklemin köklerini bulmamız gerekir. Bu genellikle ikinci derece formülü kullanılarak yapılır:

x = [-b ± sqrt(b^2 - 4ac)] / (2a)

Python'da, bir ikinci derece fonksiyonun x- ve y-kesim noktalarını bulmak için aşağıdaki kodu kullanabiliriz:

import numpy as np

# Katsayıları tanımlayın
a = 1
b = -2
c = 1

# y-kesim noktasını bulun
y_intercept = c
print(f"y-kesim noktası: (0, {y_intercept})")

# x-kesim noktalarını bulun
discriminant = b**2 - 4*a*c
if discriminant < 0:
    print("Fonksiyonun reel kökü yok.")
elif discriminant == 0:
    x_intercept = -b / (2*a)
    print(f"x-kesim noktası: ({x_intercept}, 0)")
else:
    x_intercept1 = (-b - np.sqrt(discriminant)) / (2*a)
    x_intercept2 = (-b + np.sqrt(discriminant)) / (2*a)
    print(f"x-kesim noktaları: ({x_intercept1}, 0) ve ({x_intercept2}, 0)")

 

Diskriminant, D sembolü ile gösterilir ve b^2 - 4ac formülü ile hesaplanır.

Diskriminantın değeri, ikinci derece denklemin köklerinin doğasını belirler:

D > 0: Diskriminant pozitifse, denklemin iki farklı reel kökü vardır. Bu durum, bir parabolanın x-eksenini iki farklı noktada kestiği durumu temsil eder.

D = 0: Diskriminant sıfırsa, denklemin tam olarak bir reel kökü vardır (veya iki kök de aynıdır). Bu durum, bir parabolanın x-eksenine teğet olduğu durumu temsil eder.

D < 0: Diskriminant negatifse, denklemin reel kökü yoktur, ancak iki farklı karmaşık kökü vardır. Bu durum, bir parabolanın x-eksenini hiç kesmediği durumu temsil eder.

Diskriminant, ikinci derece denklemleri çözerken ve ikinci derece fonksiyonların grafiğini çizerken önemli bir kavramdır. Ayrıca, diskriminantın değeri genellikle ikinci derece formülü kullanılarak bulunan köklerin değerini belirler.

1.webp

 

 

0 Comments


Recommended Comments

There are no comments to display.

Guest
Add a comment...

×   Pasted as rich text.   Restore formatting

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

×
×
  • Create New...